آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵
هر کارت یک برنامهٔ فضایی با نمودار شماتیک است؛ روی کارت بزنید تا جدول مساحت‌ها و توضیح هر فضا را ببینید.
| چه چیزی می‌گوید | چه کسی تهیه می‌کند | |
|---|---|---|
| برنامهٔ فضایی | فهرست فضاها، مساحت هرکدام و ترتیب همجواریشان (مثل صفحه‌های این بخش). | مالک، با کمک ابزار یا مشاور؛ نقطهٔ شروع گفتگو با معمار. |
| نقشهٔ معماری | چیدمان واقعی با ابعاد، در و پنجره، ارتباط با زمین و نما. | معمار دارای پروانهٔ اشتغال. |
| نقشهٔ اجرایی | جزئیات لازم برای ساخت و گرفتن پروانه؛ همراه نقشهٔ سازه و تأسیسات. | اشخاص یا دفاتر مهندسی صلاحیت‌دار. |
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، شهرداری‌ها و مراجع صدور پروانه فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار و در حدود صلاحیتشان امضا کرده باشند.[۱] صفحه‌های این بخش «نقشه» نیستند.
سهم هر گروه فضا از جمع فضاها (درصد) در این نمونهها. اعداد از همین برنامه‌ها محاسبه شده‌اند و حکم کلی نیستند.
| نمونه | زیربنا | جمع فضاها | فضاهای عمومی٪ | فضاهای خصوصی٪ | سرویسها٪ | ورودی و رفت‌وآمد٪ | انباری و خدماتی٪ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| آپارتمان ۳۰ متری (استودیو) | ۳۰ | ۲۵ | ۸۰ | ۰ | ۱۲ | ۸ | ۰ |
| آپارتمان ۵۰ متری یک‌خوابه | ۵۰ | ۴۲٫۵ | ۵۱ | ۲۷ | ۱۰ | ۹ | ۴ |
| آپارتمان ۸۰ متری دوخوابه | ۸۰ | ۶۷ | ۴۸ | ۳۳ | ۷ | ۹ | ۳ |
| خانه ۱۰۰ متری دوخوابه | ۱۰۰ | ۸۴ | ۴۶ | ۲۹ | ۱۱ | ۱۰ | ۵ |
| خانه ۱۰۰ متری سه‌خوابه | ۱۰۰ | ۸۴ | ۴۲ | ۳۶ | ۸ | ۱۱ | ۴ |
| دوبلکس ۱۰۰ متری | ۱۰۰ | ۸۴ | ۳۵ | ۳۱ | ۷ | ۲۲ | ۶ |
| آپارتمان ۱۲۰ متری سه‌خوابه | ۱۲۰ | ۱۰۱ | ۴۴ | ۳۴ | ۹ | ۱۰ | ۴ |
| ویلایی یک‌طبقه ۱۲۰ متری | ۱۲۰ | ۱۰۰ | ۴۴ | ۳۲ | ۹ | ۱۰ | ۴ |
| خانه دوطبقه ۱۲۰ متری | ۱۲۰ | ۱۰۰ | ۳۵ | ۳۰ | ۶ | ۲۴ | ۶ |
| ویلایی ۱۵۰ متری حیاط‌دار | ۱۵۰ | ۱۲۶ | ۴۰ | ۳۱ | ۱۲ | ۱۰ | ۷ |
| خانه دوطبقه ۲۰۰ متری | ۲۰۰ | ۱۶۸ | ۳۶ | ۳۱ | ۷ | ۲۱ | ۵ |
| آپارتمان ۱۵۰ متری سه‌خوابه | ۱۵۰ | ۱۲۶ | ۴۳ | ۳۳ | ۹ | ۹ | ۶ |
در این ۱۲ نمونه سهم ورودی و رفت‌وآمد (ورودی، راهرو، پلکان) بین ۸ تا ۲۴ درصد، سهم سرویسها بین ۶ تا ۱۲ درصد و سهم فضاهای عمومی بین ۳۵ تا ۸۰ درصد جمع فضاهاست. جمع فضاها در همهٔ نمونهها بین ۸۳ تا ۸۵ درصد زیربناست.
ممکن است مساحت زمین، زیربنای کل یا مساحت مفید باشد؛ در دوطبقه‌ها هم گاهی مجموع دو طبقه و گاهی هر طبقه را می‌گویند. در این بخش «زیربنا» متراژ کل واحد (با احتساب دیوارها) است. جزئیات را در زیربنا، مفید و ناخالص ببینید.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
نمونهها آموزشیاند و مساحت‌ها پیشنهادی؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
فهرست فضاهای خانه (نشیمن، آشپزخانه، اتاقهای خواب، سرویسها و …)، مساحت هرکدام و ترتیب همجواریشان. نقطهٔ شروع طراحی است و جای نقشهٔ معماری را نمیگیرد.
نه. اینها نمودار شماتیک آموزشیاند. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
در این ۱۲ نمونه جمع فضاها بین ۸۳ تا ۸۵ درصد زیربناست؛ بقیه سهم دیوار، ستون و شفت است. این نسبت تقریبی است و به سازه بستگی دارد.
نزدیکترین نمونه را بخوانید و عدد خودتان را در ابزار برنامهٔ فضایی وارد کنید تا تقسیمبندی متناسب بگیرید.
زیربنا معمولاً متراژ کل با احتساب دیوارها و ستونهاست و مفید مساحت داخلی فضاهای قابل استفاده؛ ولی تعریف دقیق در سند و قرارداد متفاوت است. راهنمای زیربنا، مفید و ناخالص را ببینید.
برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · نقد پلان · خلاصهٔ نیازها برای مهندس · برنامه‌ریز مساحت اتاق‌ها · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز