آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستونها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۸۴ متر است و باقی (۱۶ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن و ناهارخوری | ۲۶٫۵ | فضای مشترک یکپارچه؛ مبل، میز ناهارخوری و میز تلویزیون در آن جا میشود. |
| آشپزخانه | ۸٫۵ | مجاور نشیمن‌وناهارخوری؛ ردیف L و جای یخچال. |
| خواب اصلی | ۱۲ | تخت دونفره و کمد دیواری؛ سرویس اختصاصی کوچک کنار آن است. |
| خواب دوم | ۹٫۵ | اتاق کودک؛ تخت یکنفره یا دوطبقه و میز. |
| خواب سوم | ۸٫۵ | کوچکترین اتاق؛ مناسب کودک کوچک یا اتاق کار. |
| حمام و توالت | ۴ | سرویس مشترک برای دو اتاق دیگر و مهمان. |
| سرویس خواب اصلی | ۳ | سرویس کوچک خصوصی: توالت و دوش. |
| ورودی و راهرو | ۹ | راهرو سه اتاق را به هم وصل می‌کند و بخشی از مساحت را می‌خورد. |
| انباری | ۳ | یک انباری یا کمد ورودی. |
| جمع فضاها | ۸۴ | از زیربنای ۱۰۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
نسبت به نمونهٔ دوخوابهٔ ۱۰۰ متری، نشیمن‌وناهارخوری از ۲۹٫۵ به ۲۶٫۵ متر رسیده و خواب‌ها ۳۶٪ جمع فضاها هستند. این یعنی فضای مشترک کوچکتر و اتاق‌ها فشرده‌تر.
جداکردن ناهارخوری دیوار و مسیر رفت‌وآمد اضافه می‌کند و در این اندازه از مساحت اتاق‌ها کم می‌کند؛ یک فضای بزرگتر با میز ناهارخوری کنار آشپزخانه بهتر کار می‌کند.
ورودی و راهرو ۱۱٪ جمع فضاهاست. هر اتاق خواب باید بدون عبور از نشیمن به سرویس برسد؛ همین نیاز راهرو را بزرگ می‌کند.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۲]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۱۲ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۷۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۲ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچکترین اتاق خواب («خواب سوم»): ۸٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۸٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضایی که هم برای اقامت و هم برای صرف غذا استفاده شود دست‌کم ۱۴٫۵۰ م²[۶] | «نشیمن و ناهارخوری»: ۲۶٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۷] | کوچکترین («سرویس خواب اصلی»): ۳ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۳] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۴]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
سه خواب جا میشود ولی هزینهاش نشیمن و اتاقهای کوچکتر است. اگر هر سه اتاق را همیشه استفاده نمیکنید، دوخوابه با فضای مشترک بزرگتر زندگی راحتتری میدهد.
در این نمونه کوچکترین اتاق ۸٫۵ متر است؛ تخت یکنفره و کمد یا میز در آن جا میشود ولی فضای باقیمانده محدود است. حداقلهای رسمی را مهندس طراح با مقررات روز تطبیق میدهد.
جمع فضاها ۸۴ متر از ۱۰۰ متر زیربناست؛ حدود ۱۶ متر (۱۶٪) سهم دیوارها، ستونها و شفت.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · خانه ۱۰۰ متری دوخوابه · آپارتمان ۱۲۰ متری سه‌خوابه · دوبلکس ۱۰۰ متری · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز