آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۱۰۱ متر است و باقی (۱۹ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن | ۲۵ | پذیرایی اصلی؛ مبلمان کامل و میز تلویزیون. |
| ناهارخوری | ۸٫۵ | مجاور آشپزخانه؛ میز شش‌نفره. |
| آشپزخانه | ۱۰٫۵ | ردیف U یا L با جای یخچال، ماشین ظرفشویی و کمی فضای ذخیره. |
| خواب اصلی | ۱۳٫۵ | تخت دونفره، پاتختی و کمد؛ سرویس اختصاصی کنار آن. |
| سرویس خواب اصلی | ۳٫۵ | حمام و توالت خصوصی. |
| خواب دوم | ۱۱ | اتاق فرزند؛ تخت و میز تحریر. |
| خواب سوم | ۹٫۵ | اتاق فرزند دوم یا اتاق کار. |
| حمام | ۴ | حمام مشترک اتاق‌های دوم و سوم. |
| توالت مهمان | ۱٫۶ | بهتر است نزدیک ورودی باشد تا مهمان وارد بخش خواب نشود. |
| ورودی و راهرو | ۱۰ | ورودی و مسیر دسترسی به اتاق‌ها. |
| انباری | ۳٫۹ | انباری برای لوازم فصلی و چمدان. |
| جمع فضاها | ۱۰۱ | از زیربنای ۱۲۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
در ۱۰۰ متر باید بین اتاق خواب سوم و فضای مشترک یکی را فدا کرد؛ در ۱۲۰ متر هر دو را می‌توان راحت‌تر گرفت. نشیمن و ناهارخوری در این نمونه ۴۴٪ جمع فضاها و سه خواب ۳۴٪ آن است.
سرویس اختصاصی، حمام مشترک و توالت مهمان استفادهٔ هم‌زمان را حل می‌کنند. در مقابل، سرویسها ۹٪ جمع فضاها را می‌گیرند.
ورودی و راهرو ۱۰٪ جمع فضاهاست؛ انباری (۳٫۹ متر) جای لوازم فصلی و چمدان را میدهد تا اتاق‌ها شلوغ نشوند.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۱]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۱۲ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۷۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۳٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («خواب سوم»): ۹٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۱۰٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۶] | کوچک‌ترین («توالت مهمان»): ۱٫۶ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۲] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۳]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
بسته به طراحی دو تا سه؛ در این نمونه سه خواب است. چهار خواب معمولاً به ۱۵۰ متر یا بیشتر نیاز دارد.
در ۱۰۰ متر ناهارخوری با نشیمن یکی میشود و سرویسها محدودترند؛ در ۱۲۰ متر ناهارخوری جدا و توالت مهمان هم جا میشود.
جمع فضاها ۱۰۱ متر از ۱۲۰ متر زیربناست؛ حدود ۱۹ متر (۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت. در قرارداد خرید ببینید «۱۲۰ متر» زیربنا است یا مفید.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · خانه ۱۰۰ متری سهخوابه · آپارتمان ۱۵۰ متری سهخوابه · ویلایی یک‌طبقه ۱۲۰ متری · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز