آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۶۷ متر است و باقی (۱۳ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن و ناهارخوری | ۲۴ | فضای عمومی اصلی؛ مبل، میز ناهارخوری چهارنفره و میز تلویزیون در آن جا میشود. |
| آشپزخانه | ۸ | مجاور نشیمن؛ ۸ متر برای ردیف L همراه جای یخچال و ماشین ظرفشویی کافی است. در واحد ۸۰ متری، مبحث ۴ دید مستقیم از نشیمن به قسمت‌های اصلی پخت‌وپز را نمی‌پذیرد (پایین‌تر ببینید). |
| خواب اصلی | ۱۲٫۵ | تخت دونفره، دو پاتختی و کمد دیواری در آن جا میشود. |
| خواب دوم | ۹٫۵ | اتاق کودک، مهمان یا کار؛ تخت یک‌نفره و میز تحریر. |
| حمام | ۳٫۵ | حمام مشترک با دوش؛ برای ماشین لباسشویی هم می‌توان جا داد. |
| توالت | ۱٫۵ | توالت جدا برای استفادهٔ هم‌زمان و مهمان. |
| ورودی و راهرو | ۶ | ورودی و مسیر دسترسی به اتاقها؛ کمد ورودی همین‌جا می‌نشیند. |
| انباری | ۲ | انباری یا کمد بزرگ برای چمدان و لوازم فصلی. |
| جمع فضاها | ۶۷ | از زیربنای ۸۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
نشیمن و ناهارخوری در این نمونه ۴۸٪ جمع فضاها را می‌گیرد، و دو اتاق خواب ۳۳٪. برای زندگی روزمره فضای مشترک بیشتر از اتاق خواب بزرگ‌تر کار می‌کند.
بهتر است حمام، توالت و آشپزخانه تا حد ممکن نزدیک هم باشند تا شفت و لوله‌کشی کوتاه شود؛ این معمولاً هزینهٔ ساخت و تعمیر را هم کم می‌کند. هم‌جواری‌های همین نمودار را در فهرست «ویژگی‌های همین چیدمان» ببینید.
ورودی و راهرو ۹٪ جمع فضاهاست؛ دسترسی به هر دو اتاق خواب بدون عبور از نشیمن امکان‌پذیر است.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۲]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاقها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۱۲ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۷۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۲٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («خواب دوم»): ۹٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۸ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضایی که هم برای اقامت و هم برای صرف غذا استفاده شود دست‌کم ۱۴٫۵۰ م²[۶] | «نشیمن و ناهارخوری»: ۲۴ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۷] | کوچک‌ترین («توالت»): ۱٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۳] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۴]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
میشود ولی اتاقها کوچک میشوند: برای سه خواب (حدود ۱۰، ۸ و ۸ متر) نزدیک ۲۶ متر لازم است که از نشیمن یا راهرو کم میشود. اگر سه خواب لازم دارید، ۱۰۰ متر یا بیشتر منطقیتر است.
در این نمونه جمع فضاها ۶۷ متر است و حدود ۱۳ متر (۱۶٪) دیوار، ستون و شفت. این عدد تقریبی است و به سازه بستگی دارد.
نه. بالکن و تراس در جدول نیست؛ اگر در قرارداد جزو متراژ آمده، با عدد جدول مقایسه نکنید.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · آپارتمان ۵۰ متری یک‌خوابه · خانه ۱۰۰ متری دوخوابه · خانه ۱۰۰ متری سه‌خوابه · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز