آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستونها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۴۲٫۵ متر است و باقی (۷٫۵ متر، ۱۵٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن و ناهارخوری | ۱۵ | فضای مشترک و پنجره‌دار؛ مبل سه‌نفره، میز ناهارخوری کوچک و میز تلویزیون در آن جا میشود. |
| آشپزخانه | ۶٫۵ | اپن به نشیمن تا فضا بزرگ‌تر دیده شود (محدودیت دید مستقیم مبحث ۴ برای آشپزخانهٔ باز فقط در واحد ۷۵ متر و بیشتر است)؛ ردیف L برای یخچال، سینک و گاز کافی است. |
| اتاق خواب | ۱۱٫۵ | تخت دونفره و کمد دیواری؛ دست‌کم یک دیوار پنجره‌دار برای نور و تهویه لازم دارد. |
| حمام | ۳ | حمام با دوش؛ اگر ماشین لباسشویی دارید همین‌جا یا در آشپزخانه برایش جا پیش‌بینی کنید. |
| توالت | ۱٫۳ | جدا از حمام تا استفادهٔ همزمان ممکن باشد. |
| ورودی و راهرو | ۳٫۷ | ورودی کوچک با جاکفشی؛ هرچه راهرو کوتاه‌تر باشد متراژ بیشتری به اتاق‌ها می‌رسد. |
| کمد و انباری | ۱٫۵ | یک نقطهٔ ذخیره برای چمدان، جاروبرقی و لوازم فصلی؛ می‌تواند کمد دیواری ورودی یا کنار اتاق خواب باشد. |
| جمع فضاها | ۴۲٫۵ | از زیربنای ۵۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
برای دو نفر که صبح‌ها همزمان آماده می‌شوند، توالت جدا مهم‌تر از چند متر بیشتر برای نشیمن است. هزینهٔ این انتخاب حدود ۱ متر مربع است.
دیوار کشیدن بین آشپزخانه و نشیمن در ۵۰ متر هم نور را قطع میکند و هم حدود ۱ متر مساحت مفید می‌خورد. اپن‌بودن با ردیف کابینت و یک دیواره (کانتر) هنوز جداسازی بصری میدهد.
ورودی و راهرو در این نمونه ۹٪ جمع فضاهاست. هر متر مربع که از راهرو کم شود به اتاق خواب یا نشیمن می‌رسد.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۸]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۹ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۵۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («اتاق خواب»): ۱۱٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («اتاق خواب»): ۱۱٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۶٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضایی که هم برای اقامت و هم برای صرف غذا استفاده شود دست‌کم ۱۴٫۵۰ م²[۶] | «نشیمن و ناهارخوری»: ۱۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۷] | کوچک‌ترین («توالت»): ۱٫۳ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۹] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۰]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین میکند.
معمولاً راحت نیست: جمع فضاها ۴۲٫۵ متر است و اتاق دوم (حدود ۸ متر) باید از نشیمن یا راهرو کم شود؛ نشیمنوناهارخوری زیر ۱۰ متر میماند. برای دو خواب، نمونهٔ ۸۰ متری را ببینید.
در این نمونه حمام ۳ و توالت ۱٫۳ متر است. یکیکردنشان حدود ۱ متر مربع آزاد میکند ولی استفادهٔ همزمان را ناممکن میکند؛ برای یک نفر منطقی است، برای زوج معمولاً نه.
در این نمونه جمع فضاها ۴۲٫۵ متر از ۵۰ متر زیربناست و حدود ۷٫۵ متر (۱۵٪) سهم دیوارها، ستونها و شفتهاست. این نسبت تقریبی است.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · آپارتمان ۳۰ متری (استودیو) · آپارتمان ۸۰ متری دوخوابه · خانه ۱۰۰ متری دوخوابه · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز