آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۲۵ متر است و باقی (۵ متر، ۱۷٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن و خواب | ۱۴٫۵ | تنها فضای اصلی و پنجره‌دار؛ ۱۴٫۵ متر تا اگر در آن غذا هم خورده شود با حداقل مبحث ۴ برای فضای چندمنظوره هم‌خوان بماند؛ تخت‌خواب‌شو و کمد دیواری فضا را آزاد نگه می‌دارند. |
| آشپزخانه | ۵٫۵ | اپن به فضای اصلی؛ یک ردیف یا L با یخچال کوچک و سطح کار کنار سینک. ۵٫۵ متر، حداقل مبحث ۴ برای آشپزخانهٔ فقط پخت‌وپز است. |
| حمام و توالت | ۳ | حمام و توالت یکجا و فشرده؛ بهتر است نزدیک آشپزخانه یا ورودی باشد تا مسیر لوله‌کشی کوتاه شود. |
| ورودی و کمد | ۲ | جاکفشی و کمد لباس‌های بیرون؛ ورودی را از فضای اصلی جدا می‌کند و در این متراژ باید فشرده بماند. |
| جمع فضاها | ۲۵ | از زیربنای ۳۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
اتاق خواب جدا حدود ۸ تا ۹ متر از ۲۵ متر مفید را می‌برد و هم نشیمن و هم آشپزخانه را تنگ می‌کند. در ۳۰ متر معمولاً یک فضای بزرگ‌تر بهتر از دو فضای ناکافی است.
جداکردن توالت از حمام حدود ۱ متر مربع بیشتر می‌خورد. برای یک یا دو نفر این متراژ به فضای اصلی بیشتر کمک می‌کند. اگر مهمان زیاد دارید، با مهندس طراح بسنجید.
اختصاص‌دادن انباری جدا در ۳۰ متر هدررفت است؛ کمد دیواری ورودی و کشوی زیر تخت جای انباری را می‌گیرد.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۶]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۹ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۵۰ متر)[۱] | فضای اصلی («نشیمن و خواب»): ۱۴٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۲، ۳] | «آشپزخانه»: ۵٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضایی که هم برای اقامت و هم برای صرف غذا استفاده شود دست‌کم ۱۴٫۵۰ م²[۴] | «نشیمن و خواب»: ۱۴٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۵] | کوچک‌ترین («حمام و توالت»): ۳ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۷] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۸]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین می‌کند.
از نظر مساحت ممکن است ولی نشیمن و آشپزخانه خیلی کوچک میشوند: در این نمونه نشیمنوخواب ۱۴٫۵ و آشپزخانه ۵٫۵ متر است؛ اگر اتاق خوابی حدود ۹ متر جدا کنید، برای هر دو فضای دیگر مجموعاً حدود ۱۱ متر میماند (و آشپزخانه از حداقل مبحث ۴ کوچکتر نباید شود). برای خواب جدا، نمونهٔ ۵۰ متری منطقیتر است.
در این نمونه جمع فضاها ۲۵ متر از ۳۰ متر زیربناست؛ یعنی حدود ۵ متر (۱۷٪) سهم دیوارها، ستون‌ها و شفت تأسیسات. این نسبت تقریبی است و به سازه و دیوارکشی بستگی دارد.
مطمئن شوید «۳۰ متر» در سند یا قرارداد زیربنا است یا مفید (چند متر اختلاف ایجاد می‌کند)، پنجره به فضای باز دارد، و شفت یا مسیر لوله‌های حمام و آشپزخانه روشن است. توضیح بیشتر در راهنمای زیربنا، مفید و ناخالص.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · آپارتمان ۵۰ متری یک‌خوابه · آپارتمان ۸۰ متری دوخوابه · خانه ۱۰۰ متری دوخوابه · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز