آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · تهیه‌شده بر پایهٔ متن‌های منتشرشده با ذکر منبع
قیمت هر متر مربع را تقسیم قیمت کل بر «یک متراژ» حساب می‌کنند. اگر دو آگهی یا دو پیمانکار هر کدام متراژ را به معنای متفاوتی بگویند، عددهایشان با هم قابل مقایسه نیست؛ تفاوت «مفید» و «ناخالص» به سهم مشاعات بستگی دارد و می‌تواند قابل‌توجه باشد.
جدول زیر معنای رایج را نشان می‌دهد، نه تعریف رسمی؛ در قرارداد خودتان تعریف را بخوانید.
| مساحت زمین | مساحت قطعهٔ زمین (در سند)؛ با زیربنا یکی نیست. |
|---|---|
| زیربنا | مساحت ساخته‌شدهٔ طبقات؛ در یک واحد معمولاً مساحت کل واحد با احتساب ضخامت دیوارها و ستون‌ها. در مورد ساختمان، مجموع زیربنای همهٔ طبقات است. |
| مساحت مفید | در گفتار رایج، مساحت قابل استفادهٔ داخل واحد، بدون سهم مشاعات؛ اینکه ضخامت دیوارها و فضاهایی مثل شفت در آن حساب میشود یا نه، تعریف ثابتی ندارد. |
| سهم مشاعات | سهم هر واحد از فضاهای مشترک (راهپله، آسانسور، لابی و …). مبحث ۴ «فضاهای مشاع» را بخش‌هایی از ساختمان می‌داند که طبق قانون تملک آپارتمان‌ها مالکیت آن به عموم مالکان تعلق دارد.[۲] |
| ناخالص (زیربنای ناخالص) | در فروش آپارتمان معمولاً «زیربنای واحد + سهم مشاعات». این معنا رایج است ولی قانون ملی تعریف یکسانی برای آن ندارد. |
| سطح خالص (مبحث ۱) | در مقررات ملی ساختمان، «سطح خالص» هر طبقه فقط فضاهای قابل تصرف است و فضاهای عمومی و ارتباطی و ضخامت دیوارها را شامل نمی‌شود.[۱] این از «مفید» رایج هم محدودتر است. |
فرض کنید مساحت مفید یک واحد ۹۰ متر و سهم مشاعاتش ۱۵ متر است (اعداد فرضی):
پس مقایسهٔ دو پیشنهاد فقط وقتی درست است که هر دو بر پایهٔ یک معنای متراژ باشند.
حتی «زیربنای» یک واحد هم همه‌اش اتاق نیست. در نمونه برنامه‌های فضایی آرکوایز، جمع مساحت اتاق‌ها و فضاها حدود ۸۳ تا ۸۵ درصد زیربناست و بقیه ضخامت دیوارها، ستون‌ها و شفت است (محاسبهٔ همان نمونه‌ها؛ نه قاعدهٔ رسمی). مثلاً در خانه ۱۰۰ متری دوخوابه از ۱۰۰ متر زیربنا، ۸۴ متر جمع فضاهاست.
«زیربنای مجاز» در پروانه را ضوابط شهرداری تعیین می‌کند. مبحث ۴ در طراحی بنا رعایت ضوابط طرح‌های مصوب توسعه و عمران شهری را در مورد جانمایی بنا بر زمین، پاکت حجمی، تراکم ساختمانی و زیربنای مجاز الزامی می‌داند.[۳] جزئیات را در تراکم و سطح اشغال ببینید.
برای هزینهٔ ساخت هم همین مفهوم مهم است؛ ببینید هزینهٔ ساخت هر متر مربع.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی یا حقوقی نیست. برای پروندهٔ خودتان با شهرداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان یا مشاور متخصص هماهنگ کنید.
زیربنا معمولاً متراژ کل با احتساب دیوارها و ستونهاست و مفید مساحت قابل استفادهٔ داخل واحد؛ ولی تعریف دقیق یکسانی در قانون ملی پیدا نشد و باید در قرارداد روشن شود.
معمولاً زیربنای واحد بهعلاوهٔ سهم مشاعات (راهپله، آسانسور، لابی و …)؛ معنای رایج است و تعریف قانونی یکسانی ندارد.
در مبحث ۱، سطح خالص هر طبقه فقط فضاهای قابل تصرف است و سطوح فضاهای عمومی و ارتباطی و ضخامت دیوارها را شامل نمی‌شود.
چون ممکن است بر پایهٔ متراژهای متفاوت (مفید، زیربنا یا ناخالص) حساب شده باشد. با یک معنای مشترک مقایسه کنید.
در نمونههای آرکوایز بین ۱۵ تا ۱۷ درصد؛ این محاسبهٔ همان نمونههاست و قاعدهٔ رسمی نیست و به سازه و دیوارکشی بستگی دارد.
نمونه برنامه‌های فضایی · تراکم و سطح اشغال · هزینهٔ ساخت هر متر · شناسنامه فنی و ملکی · تبدیل واحد متراژ
آرکوایز