آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۸۴ متر است و باقی (۱۶ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن | ۲۱ | فضای پذیرایی اصلی؛ مبلمان کامل و میز تلویزیون در آن جا می‌شود. |
| ناهارخوری | ۸٫۵ | جدا از نشیمن ولی باز به آن؛ میز چهارنفره راحت و شش‌نفره با فاصلهٔ کم جا می‌شود. |
| آشپزخانه | ۹ | مجاور ناهارخوری؛ ردیف L یا U با جای یخچال و ماشین ظرفشویی. |
| خواب اصلی | ۱۳٫۵ | تخت دونفره بزرگ، پاتختی و کمد؛ سرویس اختصاصی کنار آن است. |
| سرویس خواب اصلی | ۳٫۵ | حمام و توالت خصوصی اتاق خواب اصلی. |
| خواب دوم | ۱۰٫۵ | اتاق کودک یا مهمان؛ تخت و میز تحریر. |
| حمام و توالت | ۴ | سرویس مشترک برای اتاق دوم و مهمانان. |
| توالت مهمان | ۱٫۵ | توالت کوچک؛ بهتر است نزدیک ورودی باشد تا مهمان وارد بخش خصوصی نشود. |
| ورودی و راهرو | ۸ | ورودی کوچک و مسیر دسترسی؛ در ۱۰۰ متر معمولاً به راهروی دراز نیازی نیست. |
| انباری | ۲٫۵ | انباری برای لوازم فصلی و چمدان. |
| کمد لباس | ۲ | کمد جداگانه، ترجیحاً مجاور اتاق خواب اصلی. |
| جمع فضاها | ۸۴ | از زیربنای ۱۰۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار فقط دو ضلع روبه‌روی هم (بالا و پایین) پنجره دارند و دو ضلع دیگر دیوار مشترک با واحد مجاور است. پیکان سبز محل ورودی است. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
در ۱۰۰ متر می‌توان به‌جای یک فضای بزرگ، دو فضای متمایز داشت: نشیمن (۲۱ متر) و ناهارخوری (۸٫۵ متر). این برای مهمانی و زندگی روزمره انعطاف میدهد.
یک سرویس خصوصی حدود ۳٫۵ متر می‌برد، ولی ازدحام صبح‌ها در حمام مشترک را کم میکند و برای مهمان‌داری هم حریم بیشتری میدهد.
کمد جداگانه (۲ متر) اتاق خواب را آزادتر میکند و لباس‌ها را در یک نقطهٔ ثابت جمع میکند.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۱]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاقها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۱۲ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۷۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۳٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («خواب دوم»): ۱۰٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۹ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۶] | کوچک‌ترین («توالت مهمان»): ۱٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۲] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۳]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین میکند.
ممکن است زمین، زیربنا یا مساحت مفید باشد. در این صفحه ۱۰۰ متر «زیربنای واحد» است و جمع فضاها ۸۴ متر. وقتی کسی میگوید «خانهٔ ۱۰۰ متری»، حتماً بپرسید کدام متراژ را میگوید.
برای ویلایی یکطبقه که از دو سمت پنجره دارد بله؛ اگر چهار طرف آزاد است، میتوانید اتاقها را روی نماهای بیشتری پخش کنید. نمونهٔ ۱۲۰ متری ویلایی را ببینید.
ورودی و راهرو ۱۰٪ جمع فضاهاست. اگر راهرو بلند شود، این عدد بالا میرود و از اتاقها کم میکند.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · آپارتمان ۸۰ متری دوخوابه · خانه ۱۰۰ متری سه‌خوابه · دوبلکس ۱۰۰ متری · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز