حداقل مساحت و ابعاد اتاق‌ها، آشپزخانه و سرویس طبق مبحث ۴

آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · تهیه‌شده بر پایهٔ متن‌های منتشرشده با ذکر منبع

اتاق‌ها: مساحت، پهنا و ارتفاع

یعنی اتاق خواب ۸ متری در خانهٔ ۱۰۰ متری مجاز است به شرط آنکه یکی از فضاهای اقامت واحد دست‌کم ۱۲ متر (با پهنای ۲٫۷۰) باشد و عرض این اتاق ۲٫۴۰ متر یا بیشتر. «فضای اقامت» در مبحث ۴ تعریف خودش را دارد؛ تفسیر مرزی را مهندس طراح با شهرداری روشن کند.

آشپزخانه

• مساحت: آشپزخانهٔ مستقل یا باز که فقط برای پخت‌وپز است دست‌کم ۵٫۵۰ م² (با سطح زیر قفسه‌ها)؛ دست‌کم ۲٫۷۵ م² از آن باید آزاد (خارج از قفسه‌بندی) باشد.^[۶] اگر پخت‌وپز و صرف غذا هم باشد، دست‌کم ۷٫۵۰ م².^[۷]
• عرض: دست‌کم ۱٫۸۰ متر؛ ۲٫۱۵ متر برای آشپزخانهٔ غذاخوری.^[۱۵]
• نور و تهویه: آشپزخانهٔ مستقل نور طبیعی داشته باشد؛^[۱۶] در واحد ۷۵ م² و بیشتر آشپزخانهٔ باز هم نور طبیعی مستقل می‌خواهد.^[۱۷]
• آشپزخانهٔ باز در واحد ۷۵ م² و بیشتر: نباید از نشیمن عمومی یا سالن دید مستقیم به قسمت‌های اصلی پخت‌وپز باشد،^[۱۸] و آشپزخانهٔ دیواری (کیچنت) که مستقیم به نشیمن باز شود مجاز نیست.^[۱۹]

سرویس بهداشتی

• فضای بهداشتی مستقل در تصرف مسکونی دست‌کم ۱٫۰۰ متر عرض و ۱٫۲۰ متر طول داشته باشد (در بند عمومی ضلع کوچک‌تر ۱٫۱۰ متر آمده، مگر مقررات اختصاصی تصرف چیز دیگری بگوید).^{[۲۰، ۲۱]}
• ارتفاع فضای بهداشتی در هر قسمتی که فرد ایستاده است دست‌کم ۲٫۱۰ متر.^[۲۲]
• جانمایی مستراح در راستای جهت قبله مجاز نیست.^[۲۳]
• اگر از نشیمن دید به داخل فضای بهداشتی باشد، فضای بهداشتی توأم مجاز نیست و باید پیش‌ورودی با در جداگانه تعبیه شود.^[۲۴]

دسترسی‌ها و دید: چیدمان اتاق‌ها

• دسترسی به اتاق‌های مستقل اقامت نباید مستقیماً از اتاق دیگر یا از نشیمن عمومی یا سالن باشد، مگر با پیش‌ورودی یا فضای تقسیم مناسب (و استثناهای دیگر، مثل واحد کمتر از ۷۵ متر با یک اتاق)؛ با باز بودن در اتاق هم نباید از نشیمن دید مستقیم به قسمت خواب باشد.^[۲۵]
• دسترسی به تنها فضای بهداشتی یک واحد نباید مستقیماً از اتاق خواب باشد (استثنا: یک فضای اقامت یا کمتر از ۷۵ متر با حداکثر دو اتاق).^[۲۶]

همین قاعده‌ها دلیل می‌شود در نمونه‌های برنامهٔ فضایی آرک‌وایز، اتاق‌های خواب واحدهای ۷۵ متر و بیشتر از راهرو باز شوند، نه از نشیمن.

در، راهرو، پله و جان‌پناه

• در ورودی اصلی واحد: لولایی، پهنای مفید دست‌کم ۹۰ و ارتفاع مفید ۲۰۵ سانتی‌متر.^[۲۷]
• در ورودی اتاق‌های اقامت: دست‌کم ۰٫۸ متر پهنا و ۲٫۰۵ متر ارتفاع مفید.^[۲۸]
• راهروی مستقیم و پلهٔ داخلی تصرف مسکونی: دست‌کم ۰٫۹۰ متر.^[۲۹]
• پله: عمق کف‌پله دست‌کم ۰٫۲۸ متر و «کف‌پله + دو برابر ارتفاع پله» بین ۰٫۶۳ تا ۰٫۶۴ متر؛^[۳۰] ارتفاع آزاد ۲٫۰۵ متر؛^[۳۱] در ساختمان‌های مسکونی یک و دو طبقه، عرض مفید پلهٔ مستقیم ۰٫۹۰ و پله با گردش یا پاگرد ۱٫۱۰ متر.^[۳۲]
• جان‌پناه یا دست‌انداز برای اختلاف سطح بیش از ۰٫۷۰ متر؛^[۳۳] ارتفاع دست‌انداز پله دست‌کم ۰٫۹۰ متر.^[۳۴]

برای پله از ماشین‌حساب پله هم می‌توانید کمک بگیرید.

نمونه‌ها بر پایهٔ این حداقل‌ها

برنامه‌های فضایی نمونهٔ آرک‌وایز با همین حداقل‌ها (فقط از نظر مساحت) سنجیده شده‌اند: در جدول، بزرگ‌ترین اتاق خواب و آشپزخانهٔ هر نمونه با حداقل مبحث ۴ مقایسه شده است. (پهنای اتاق‌ها فقط در نقشهٔ واقعی کنترل می‌شود.)

محدودیت‌های این صفحه

این صفحه فقط واحدهای مسکونی و مبحث ۴ را پوشش می‌دهد. مبحث ۴ یک پیوست لازم‌الاجرا (ضوابط حفاظتی – انتظامی ساختمان‌ها، مصوب ۱۴۰۳/۸/۶) هم دارد که محتوای فنی آن در این فهرست نیست؛^[۳۵] مباحث دیگر (حریق، سازه، تأسیسات) و ضوابط محلی شهرداری هم جداگانه‌اند. بندها در پایین صفحه و در مقررات ساختمان با منبع با نقل‌قول آمده‌اند.

منابع

1. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، فهرست مواد آزمون رشتهٔ عمران (نظارت)، ردیف ۷ (ویرایش ۱۳۹۶ (جاری) به‌همراه پیوست لازم‌الاجرا (۱۴۰۳)) — متن منبع
   «مبحث چهارم (الزامات عمومی ساختمان) – ویرایش ۱۳۹۶ و پیوست لازم و الاجرای آن (ضوابط حفاظتی – انتظامی ساختمان ها)۱۴۰۳»
2. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۲-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۲ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
   «فضاهای اقامت باید حداقل ۵۰/۶ متر مربع زیر بنا داشته باشند»
3. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۲-۲ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۲ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
   «فضای اقامت باید حداقل ۱۵/۲ متر عرض داشته باشد»
4. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۸ (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
   «با زیربنای ۷۵ مترمربع و بیشتر، باید دارای مساحت حداقل ۱۲/۰۰ مترمربع با پهنای حداقل ۲/۷۰ متر باشد»
5. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۸ (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
   «مساحت این اتاق نباید از ۹ مترمربع و هیچ‌یک از اندازه‌های افقی آن از ۲/۵۰ متر کمتر باشد»
6. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۱۰ (صفحهٔ ۸۶ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
   «باید حداقل ۵/۵۰ مترمربع مساحت داشته باشد. حداقل سطح زیربنای آزاد آن، خارج از سطح پیش‌بینی‌شده برای قفسه‌بندی، باید ۲/۷۵ مترمربع باشد»
7. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۱۱ (صفحهٔ ۸۶ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
   «برای پخت و پز و صرف غذا استفاده می‌شود، باید دارای زیربنای حداقل ۷/۵۰ مترمربع باشد»
8. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۲-۳ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۲ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
   «حداقل ارتفاع فضای اقامت باید ۴۰/۲ متر باشد»
9. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۸ (پاراگراف دوم) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
   «بر اساس نحوهٔ استفادهٔ آن‌ها مشخص شده و حداقل عرض ۲/۴۰ متر است»
10. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۳-۱ (صفحهٔ ۵۵ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «فضاهایی که هم برای اقامت و هم صرف غذا مورد استفاده قرار می‌گیرند، باید حداقل ۱۴/۵۰ مترمربع زیربنا داشته باشند»
11. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۹ (صفحهٔ ۸۵ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «ارتفاع هر اتاق اقامت با زیر بنای ۱۲/۰۰ مترمربع و بیشتر باید در بیشتر از ۵۰ درصد سطح آن و ارتفاع نشیمن یا سالن در بیشتر از ۷۵ درصد سطح آن حداقل ۲/۶۰ متر باشد»
12. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۲-۳ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۲ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «ارتفاع در قسمت هایی با فاصلۀ ۳۰/۰ متر از کوتاه ترین قسمت آن نباید از ۰۵/۲ متر کمتر باشد»
13. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۳-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۳ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد)) — متن منبع
    «هر فضای اقامت ، باید حداقل دارای یک یا چند در و پنجرۀ شیشه ای باشد»
14. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۳-۲ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۳ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «سطح شیشۀ الزامی ، حداقل یک هشتم سطح کف است»
15. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۱۲ (صفحهٔ ۸۶ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «باید حداقل ۱/۸۰ متر عرض داشته باشد. این اندازه برای آشپزخانه‌هایی که برای پخت و پز و صرف غذا استفاده می‌شوند باید حداقل ۲/۱۵ متر باشد»
16. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۵-۳-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۹ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد)) — متن منبع
    «آشپزخانه های مستقل باید دارای نور طبیعی باشند»
17. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۱۴ (صفحهٔ ۸۶ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «در واحدهای مسکونی دارای زیربنای ۷۵ مترمربع و بیشتر و یا در تمام مواردی که فاصلهٔ دورترین نقطهٔ آشپزخانهٔ باز از پنجرهٔ فضای مجاز در داخل تصرف بیشتر از ۷ متر است، تعبیهٔ نور طبیعی مستقل برای این نوع آشپزخانه نیز الزامی است»
18. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۲ (ث) (صفحهٔ ۸۴ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «که دید مستقیم از فضای نشیمن عمومی یا سالن به قسمت‌های اصلی پخت و پز و کار آشپزخانه وجود داشته باشد»
19. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۲ (ت) (صفحهٔ ۸۴ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «کاربرد آشپزخانهٔ دیواری در تصرف‌های مسکونی دارای مساحت ۷۵ مترمربع و بیشتر، به‌صورتی که مستقیماً به فضای نشیمن عمومی یا سالن باز باشند، مجاز نیست»
20. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۱۸ (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
    «قابل‌دسترس بودن آنها برای افراد معلول الزامی نباشد، باید دارای حداقل ۱/۰۰ متر عرض و ۱/۲۰ متر طول باشد»
21. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۶-۲-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۶۱ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «ضلع کوچکتر هر فضای بهداشتی در هیچ شرایطی نباید از ۱۰/۱ متر کمتر باشد»
22. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۶-۲-۳ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۶۱ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد)) — متن منبع
    «بطور معمول به صورت ایستاده است نباید از ۲۱۰ سانتی متر کمتر باشد»
23. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۶-۱-۴ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۶۱ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد)) — متن منبع
    «تعبیۀ فضاهای بهداشتی (مستراح) در هر شرایطی نباید در راستای جهت قبله صورت گیرد»
24. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۲ (پ) (صفحهٔ ۸۴ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «در صورتی که از فضای نشیمن عمومی یا سالن، دید به داخل فضای بهداشتی وجود داشته باشد، استفاده از فضای بهداشتی توام مجاز نیست»
25. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۲ (الف) (صفحهٔ ۸۴ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «دسترسی به اتاق‌های مستقل اقامت در تصرف مسکونی نباید مستقیماً از یک اتاق دیگر یا نشیمن عمومی و یا سالن باشد»
26. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۲ (ب) (صفحهٔ ۸۴ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «دسترسی به تنها فضای بهداشتی تصرف مسکونی نباید مستقیماً از یکی از فضاهای اقامت باشد»
27. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۱-۵-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۴۵ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد)) — متن منبع
    «پهنای مفید حداقل ۹۰ سانتی متر و ارتفاع مفید حداقل ۲۰۵ سانتی متر باشد»
28. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۲-۸-۲ (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
    «در ورودی اصلی اتاق‌های اقامت باید دارای حداقل ۰/۸ متر پهنای مفید و ۲/۰۵ متر ارتفاع مفید باشد»
29. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۶ (صفحهٔ ۸۵ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶ (جاری)) — متن منبع
    «حداقل پهنای الزامی راهروهای مستقیم و پله‌های داخلی تصرف‌های مسکونی ۰/۹۰ متر است»
30. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۱-۷-۱ (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
    «ارتفاع پله باید به میزانی باشد که مجموع اندازهٔ کف‌پله و دو برابر ارتفاع آن بین ۰/۶۳ تا ۰/۶۴ متر»
31. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۱-۷-۶ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۴۸ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «حداقل ارتفاع غیر سرگیر پله ها پاگردهای آن ها در تمام طول مسیر ۰۵/۲ متر است»
32. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۷-۱-۱-۳ (ساختمان‌های مسکونی گروه ۱ تا ۳) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع
    «حداقل عرض مفید پلهٔ مستقیم ۰/۹۰ متر و حداقل عرض پله‌ای که دارای گردش یا پاگرد باشد، ۱/۱۰ متر است»
33. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۱-۱۱-۱ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۰ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «اختلاف سطح ها از ۷۰/۰ متر بیشتر باشد ، باید به وسیله دست انداز یا جان پناه»
34. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۱-۱۱-۲ (ویرایش ۱۳۹۶: صفحهٔ ۵۱ چاپی) (ویرایش دوم ۱۳۹۲ (مقدار در ویرایش سوم ۱۳۹۶ جاری هم بدون تغییر است؛ با صفحهٔ PDF رسمی تطبیق داده شد) — توجه: در نقل‌قول بازنشر ۱۳۹۲ اعشار معکوس چاپ شده است (مثلاً «۰۵/۲» یعنی ۲٫۰۵)؛ عدد با صفحهٔ ویرایش ۱۳۹۶ تطبیق داده شد) — متن منبع
    «از لبۀ پله یا سطح شیب راه باید حداقل ۹۰/۰ متر باشد»
35. پیوست لازم‌الاجرای مبحث چهارم: ضوابط حفاظتی و انتظامی ساختمان‌ها، پیوست مبحث ۴؛ مصوبه ۱۴۰۳/۸/۶ (مصوبه ۱۴۰۳/۸/۶ وزارت راه و شهرسازی؛ اجرا از ۱۴۰۴/۲/۶) — متن منبع
    «از تاریخ ۶ اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرایی خواهند شد. این الزامات برای تمامی ساختمان‌های جدید و پروژه‌های در حال اجرا لازم‌الاجرا»

این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.

این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی یا حقوقی نیست. برای پروندهٔ خودتان با شهرداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان یا مشاور متخصص هماهنگ کنید.

پرسش‌های پرتکرار

ابزارها و راهنماهای مرتبط

نمونه برنامه‌های فضایی · تراکم و ارتفاع مجاز · زیربنا، مفید و ناخالص · مقررات ساختمان با منبع · ماشین‌حساب پله