آخرین بررسی: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ · نمونهٔ آموزشی (نه نقشهٔ اجرایی)
«زیربنا» در این صفحه یعنی متراژ کل واحد با احتساب دیوارها و ستون‌ها؛ عددهای جدول فقط مساحت داخلی هر فضاست. جمع فضاها ۵۰٫۱ متر است و باقی (۹٫۹ متر، ۱۶٪) سهم دیوار، ستون و شفت تأسیسات است؛ تعریف دقیق متراژ در سند یا قرارداد شما ممکن است فرق کند (زیربنا، مفید و ناخالص).
| فضا | مساحت (م²) | توضیح |
|---|---|---|
| نشیمن و ناهارخوری | ۱۶ | فضای اصلی؛ مبل، میز غذاخوری چهارنفره و میز کار کوچک در آن جا می‌شود. |
| آشپزخانه | ۶٫۵ | جمع‌وجور و باز به فضای اصلی؛ ردیف L با یخچال و سطح کار. |
| خواب اصلی | ۱۱ | تخت دونفره و کمد دیواری. |
| خواب دوم | ۸ | اتاق فرزند، مهمان یا کار؛ یک تخت یک‌نفره یا تخت دوطبقه. |
| حمام | ۳٫۲ | حمام با دوش؛ بهتر است کنار اتاق‌های خواب باشد. |
| توالت | ۱٫۴ | جدا از حمام تا هم‌زمان استفاده شود. |
| ورودی و راهرو | ۴ | ورودی کوچک با جاکفشی؛ کوتاه نگه داشته شده تا متراژ به اتاق‌ها برسد. |
| جمع فضاها | ۵۰٫۱ | از زیربنای ۶۰ متر |
سهم هر گروه از جمع فضاها:
در این نمودار هر چهار ضلع ساختمان میتواند پنجره داشته باشد. پیکان سبز محل ورودی است. حاشیهٔ خط‌چین حیاط را نشان میدهد. این نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد؛ در، پنجره، ستون، دیوار باربر و ابعاد واقعی ندارد، پس نقشهٔ معماری یا اجرایی نیست و برای گرفتن پروانه یا ساخت قابل استفاده نیست.
همین برنامه را با هوش مصنوعی به یک تصویر سه‌بعدی ایده تبدیل کنید: نمودار این صفحه (با برچسب انگلیسی اتاق‌ها) برای مدل تصویر فرستاده می‌شود و یک نمای مبله با سبک و پالتی که انتخاب می‌کنید ساخته می‌شود. نیاز به ورود با موبایل دارد (روزانه ۲ تصویر رایگان). پلان خودتان را هم می‌توانید بارگذاری کنید: پلان به سه‌بعدی.
خروجی ایدهٔ تصویری است، نه نقشه؛ مقیاس، جای در و پنجره و مبلمان واقعی نیست و ممکن است چیدمان کمی عوض شود.
در خانهٔ باغ بخشی از زندگی بیرون می‌گذرد، ولی ایوان یا آلاچیق در این نمودار و جدول حساب نشده است. اینکه سرپوشیده‌بودنش در زیربنا و سطح اشغال می‌آید یا نه به ضوابط محل بستگی دارد؛ از شهرداری یا مرجع صدور پروانه بپرسید.
در ۶۰ متر جداکردن ناهارخوری حدود ۷ متر از فضای اصلی می‌برد؛ یک فضای ۱۶ متری مشترک خانه را بازتر میکند.
چون ساختمان در باغ از چهار سمت آزاد فرض شده، هر اتاق میتواند پنجره‌ای رو به باغ داشته باشد؛ این مزیت اصلی خانهٔ باغ نسبت به آپارتمان ۶۰ متری است.
مبحث ۴ مقررات ملی ساختمان (ویرایش سوم ۱۳۹۶، ویرایش جاری[۱۲]) برای تصرف‌های مسکونی حداقل‌هایی دارد. جدول زیر فقط مساحتها را می‌سنجد؛ پهنای اتاق‌ها، ارتفاع سقف، عرض در و دید و نور را فقط نقشهٔ واقعی نشان میدهد و مهندس طراح و شهرداری کنترل می‌کنند.
| حداقل در مبحث ۴ | در این برنامه | وضعیت |
|---|---|---|
| یکی از فضاهای اقامت دست‌کم ۹ م² (پهنا دست‌کم ۲٫۵۰ متر)[۱] | بزرگ‌ترین اتاق خواب («خواب اصلی»): ۱۱ م² | ✓ هم‌خوان |
| هر فضای اقامت دست‌کم ۶٫۵۰ م² و عرض ۲٫۱۵ متر[۲، ۳] | کوچک‌ترین اتاق خواب («خواب دوم»): ۸ م² | ✓ هم‌خوان |
| آشپزخانه دست‌کم ۵٫۵ م² (فقط پخت‌وپز)، عرض دست‌کم ۱٫۸۰ متر[۴، ۵] | «آشپزخانه»: ۶٫۵ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضایی که هم برای اقامت و هم برای صرف غذا استفاده شود دست‌کم ۱۴٫۵۰ م²[۶] | «نشیمن و ناهارخوری»: ۱۶ م² | ✓ هم‌خوان |
| فضای بهداشتی مستقل دست‌کم ۱٫۰۰ × ۱٫۲۰ متر (۱٫۲۰ م²)[۷] | کوچک‌ترین («توالت»): ۱٫۴ م² | ✓ هم‌خوان |
بقیهٔ حداقل‌ها (سرویس، ارتفاع سقف، در، راهرو و پله) را در حداقل مساحت و ابعاد طبق مبحث ۴ ببینید. ضوابط شهرداری هر شهر ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و ویرایش‌ها تغییر می‌کنند؛ مرجع نهایی متن رسمی و مرجع صدور پروانه است.
می‌خواهید اعداد را تغییر دهید (مثلاً یک اتاق را کوچک‌تر کنید)؟ همین برنامه را در کنترل‌گر حداقل‌های مبحث ۴ باز کنید؛ مساحت، عرض و ارتفاع را با حداقل‌ها مقایسه میکند.
هر اتاق را تا حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد می‌توان کوچک یا بزرگ کرد، به شرط اینکه جمع فضاها ثابت بماند؛ ولی هر تغییر چیدمان را با مهندس طراح بررسی کنید.
در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، شهرداری‌ها فقط نقشه‌هایی را می‌پذیرند که اشخاص دارای پروانهٔ اشتغال به کار امضا کرده باشند[۱۳] و طراحی‌های معماری، سازه و تأسیسات باید توسط اشخاص حقوقی یا دفاتر مهندسی طراحی صلاحیت‌دار تهیه شود[۱۴]. پس این صفحه برای گفتگوی اولیه با معمار است، نه جایگزین نقشه. مراحل بعد: پروانهٔ ساختمان، مهندس ناظر و چک‌لیست مراحل ساخت.
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این صفحه راهنمای عمومی و نمونهٔ آموزشی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی نیست. اعداد مساحت پیشنهادی‌اند؛ مقررات و ضوابط شهرداری را مرجع رسمی تعیین میکند.
عدد ثابتی ندارد: به کاربری زمین، سطح اشغال و ضوابط محل بستگی دارد و در باغها معمولاً بیشتر زمین باید باغ بماند. مقدار مجاز را شهرداری یا مرجع صدور پروانه اعلام میکند.
ساخت در محدودهٔ شهری و شهرکها معمولاً پروانه میخواهد و برای باغ یا زمین کشاورزی ممکن است شرط کاربری هم داشته باشد. اینکه زمین شما مشمول کدام ضابطه است را از شهرداری یا مرجع محلی بپرسید؛ این سایت آن را بررسی نکرده است.
ساختمان از چهار سمت آزاد فرض شده و پنجره میتواند روی همهٔ ضلعها باشد؛ ورودی از باغ است و پلکان و دیوار مشترک ندارد. در عوض زمین، فونداسیون و بام جداگانه لازم است.
نه. نمودار فقط نسبت مساحتها و همجواری فضاها را نشان میدهد و در، پنجره، ستون و ابعاد واقعی ندارد. نقشهٔ قابلارائه به شهرداری را باید شخص دارای پروانهٔ اشتغال تهیه و امضا کند.
همهٔ نمونه برنامه‌های فضایی · ویلا ۸۰ متری دوخوابه · آپارتمان ۵۰ متری یک‌خوابه · خانه ۱۰۰ متری حیاط‌دار · برنامهٔ فضایی با هوش مصنوعی · ماشین‌حساب هزینهٔ ساخت · هزینهٔ ساخت هر متر
آرک‌وایز