آرک‌وایز › راهنماها › پیشآمدگی ساختمان در معبر عمومی و داخل ملک طبق مبحث ۴ (با ارجاع به بند)
پیشآمدگی ساختمان در معبر عمومی و داخل ملک طبق مبحث ۴ (با ارجاع به بند)
آخرین بررسی: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ · تهیه‌شده بر پایهٔ متن‌های منتشرشده با ذکر منبع
خلاصهٔ پاسخ. در معبر عمومی، سایبان یا بارانگیر بام حداکثر ۰٫۸۰ متر از حد ساختمان پیش می‌آید، به شرط اینکه حد زیرین آن دست‌کم ۳٫۵۰ متر بالاتر از بالاترین نقطهٔ کف معبر باشد و دست‌کم ۰٫۸۰ متر از لبهٔ سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد[۱]. درگاهی، پله، قرنیز و لولهٔ آب باران و مانند آنها که کمتر از ۳٫۵۰ متر از کف معبر بالاترند نباید بیش از ۰٫۱۰ متر در معبر پیشآمدگی داشته باشند[۲]. در معابر با پهنای کمتر از ۱۲ متر و در بزرگراهها، مگر طرح یا ضوابط مصوب شهری به‌گونهٔ دیگر تعیین کرده باشد، پیشآمدگی مجاز نیست[۳].
پیشآمدگی در معبر عمومی
این بندها پیش‌آمدگی‌های «مجاز» را می‌گویند، با در نظر داشتن محدودیت‌های بخش «کجا ممنوع یا محدود است» پایین.[۳]
عنصر
قاعدهٔ مبحث ۴
پیشآمدگی طبقات یا بخشی از آنها از بر زمین (طره)
به میزانی که در طرحهای توسعهٔ شهری تعیین می‌شود[۱]
سایبان یا بارانگیر بام
حداکثر ۰٫۸۰ متر از حد ساختمان؛ حد زیرین دست‌کم ۳٫۵۰ متر بالاتر از بالاترین نقطهٔ کف معبر؛ حد پیشآمدگی دست‌کم ۰٫۸۰ متر از لبهٔ سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد[۱]
ساباط و پل هوایی بین ساختمان‌ها روی کوچه و معبر فرعی
مشروط به مجوز طرحهای توسعهٔ شهری و شهرداری یا مراجع صدور پروانه؛ ارتفاع زیرین دست‌کم ۳٫۵۰ متر از معبر[۴]
تابلو و عناصر الحاقی
منطبق با مبحث بیستم و ضوابط طرحهای توسعه؛ لبهٔ خارجی آنها بیش از ۰٫۹۰ متر با لبهٔ جدول سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد[۴]
درگاهی، لبهٔ کف پنجره، نیم‌ستون چسبیده به دیوار، قرنیز، لولهٔ آب باران، پله یا شیبراهٔ ورودی و عناصر مشابه در ارتفاع کمتر از ۳٫۵۰ متر از کف معبر
درهای ساختمان و تصرف‌هایی که به سمت بیرون و معبر عمومی باز میشوند
در حالت باز حداکثر ۰٫۱۰ متر وارد حریم معبر شوند و علائم احتیاط نصب شود[۲]
پیشآمدگی در داخل ملک خودتان
عنصر
قاعدهٔ مبحث ۴
پیشآمدگی طبقات یا بخشی از آنها از لبهٔ نمای خارجی طبقهٔ زیرین
مشروط بر اینکه در محدودهٔ سطح اشغال مجاز مصوب باشد و حد زیرین آن دست‌کم ۲٫۷۰ متر بالاتر از بالاترین نقطهٔ کف زمین قرار گیرد[۵]
سایبان یا بارانگیر بام
حداکثر ۰٫۸۰ متر از حد ساختمان؛ ارتفاع زیرین دست‌کم ۲٫۷۰ متر؛ فاصلهٔ افقی از محدودهٔ زمین مجاور دست‌کم ۰٫۸۰ متر[۵]
یعنی داخل ملک، ارتفاع زیر پیشآمدگی ۲٫۷۰ متر و در معبر عمومی ۳٫۵۰ متر است.
پیشآمدگی زیرزمین
هرگونه پیشآمدگی زیرزمین و اجزای ساختمانی آن به خارج از محدودهٔ مالکیت و در معابر عمومی ممنوع است.[۶]
پیشآمدگی زیرزمین در داخل مرز مالکیت و خارج از محدودهٔ اشغال اعلام‌شده، مشروط به انطباق با ضوابط طرحهای مصوب توسعه و عمران شهری و اخذ مجوز است؛ مثلاً تراز روی سقف آن نباید بیشتر از بالاترین تراز مجاز محوطه باشد و در سقف آن عایق‌کاری رطوبتی و دفع نزولات جوی مشابه بام رعایت شود.[۶]
کجا پیشآمدگی ممنوع یا محدود است؟
در معابر با پهنای کمتر از ۱۲ متر و در معابر موسوم به بزرگراهها، مگر در طرح توسعه و عمران شهری یا ضوابط شهرسازی مصوب بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.[۳]
هیچ‌گونه لوله‌کشی و کانال‌کشی تأسیساتی نباید در جدارهٔ خارجی پیشآمدگی طبقات و بام تعبیه شود.[۳]
هیچ قسمت ساختمان نباید به داخل حیاط‌های کوچک محصور (پاسیوها) پیشآمدگی داشته باشد.[۳]
پیشآمدگی در معابر نباید در حریم خطوط انتقال نیروی برق قرار گیرد.[۳]
بالکن: در بند ۴-۵-۷-۲ برای حداکثر پیشآمدگی آن عدد مشخصی داده نشده و تعیینش به این الزامات و ضوابط شهرسازی مصوب ارجاع شده است.[۷] (بالکن، تراس و ایوان)
چند مثال ساده
این‌ها برداشت ساده از عددهای بالاست، نه تفسیر رسمی؛ ضوابط شهرسازی ممکن است سخت‌گیرانه‌تر باشد و تصمیم نهایی با شهرداری است.
پله‌ای که از دیوار تا پیاده‌رو ۲۰ سانتی‌متر بیرون آمده و ارتفاعش کمتر از ۳٫۵۰ متر است، از حد ۰٫۱۰ متر (۱۰ سانتی‌متر) بیشتر پیشآمدگی دارد.
سایبان مغازه‌ای که ۱ متر بیرون آمده، از حد ۰٫۸۰ متر بیشتر است؛ سایبان ۰٫۷۰ متری با حد زیرین ۳ متر بالاتر از کف پیاده‌رو هم چون کمتر از ۳٫۵۰ متر است مجاز نیست.
تابلویی که لبهٔ بیرونی‌اش ۰٫۵ متر با لبهٔ جدول فاصله دارد، کمتر از ۰٫۹۰ متر است و با بند مربوط نمی‌خواند.
محدودیت‌ها
این صفحه فقط بند ۴-۴-۵ مبحث ۴ (ویرایش ۱۳۹۶) را نقل می‌کند. میزان طره و پیشآمدگی طبقات را طرحهای توسعهٔ شهری تعیین می‌کنند و عدد آن در مبحث ۴ نیست. مقررات مباحث ششم و هشتم و ضوابط تابلو (مبحث بیستم) و ضوابط محلی شهرداری را بررسی نکرده‌ایم.
سؤال دربارهٔ پیشآمدگی یا سایبان ساختمان خودتان دارید؟ با مشاور هوشمند گفتگو کنید؛ پاسخ‌های مقرراتی با منبع نشان داده میشوند.
منابع
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بندهای ۴-۴-۵-۱ (الف و ب) و ۴-۴-۵-۴ (صفحه‌های ۳۸ و ۴۰ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «پیشآمدگی سایبان یا بارانگیر بام از حد ساختمان، به میزان حداکثر ۰/۸۰ متر، در صورتیکه حد زیرین آن از بالاترین نقطهٔ کف معبر حداقل ۳/۵۰ متر ارتفاع داشته»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۱ (ج، چ) (صفحهٔ ۳۸ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «نباید بیش از ۰/۱۰ متر در معبر عمومی پیش آمدگی داشته باشند»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۴ (صفحهٔ ۴۰ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «پیشآمدگی در معابر با پهنای کمتر از ۱۲ متر و در معابر موسوم به بزرگراهها مجاز نیست»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۱ (ت و ث) (صفحهٔ ۳۸ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «مشروط بر آنکه لبهٔ خارجی آنها بیشتر از ۰/۹۰ متر با لبهٔ جدول سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۲ (صفحه‌های ۳۸ و ۳۹ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «ارتفاع حد زیرین آن از بالاترین نقطهٔ کف زمین حداقل ۲/۷۰ متر باشد»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۳ (صفحه‌های ۳۹ و ۴۰ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «هرگونه پیشآمدگی زیرزمین و اجزای ساختمانی آن به خارج از محدودهٔ مالکیت و در معابر عمومی ممنوع است»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۷-۲ (صفحهٔ ۶۳ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «میزان حداکثر پیشآمدگی بالکن، در انطباق با الزامات ۴-۴-۵ این مقررات و ضوابط شهرسازی مصوب تعیین می‌شود»
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی یا حقوقی نیست. برای پروندهٔ خودتان با شهرداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان یا مشاور متخصص هماهنگ کنید.
پرسش‌های پرتکرار
سایبان مغازه چقدر میتواند در پیاده‌رو پیش بیاید؟
طبق مبحث ۴، سایبان یا بارانگیر بام حداکثر ۰٫۸۰ متر از حد ساختمان؛ به شرط اینکه حد زیرین آن دست‌کم ۳٫۵۰ متر بالاتر از بالاترین نقطهٔ کف معبر باشد و دست‌کم ۰٫۸۰ متر از لبهٔ سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد.
پله ورودی چقدر میتواند به خیابان بیرون بزند؟
پله یا شیبراهٔ ورودی و عناصری مثل درگاهی و قرنیز که در ارتفاع کمتر از ۳٫۵۰ متر از کف معبر هستند نباید بیش از ۰٫۱۰ متر در معبر عمومی پیشآمدگی داشته باشند.
در ساختمان میتواند به سمت خیابان باز شود؟
درهایی که به سمت بیرون و معبر عمومی باز میشوند باید علائم احتیاط داشته باشند و در حالت باز نباید بیش از ۰٫۱۰ متر وارد حریم معبر شوند.
پیشآمدگی در کوچهٔ ۸ متری مجاز است؟
مبحث ۴ پیشآمدگی را در معابر با پهنای کمتر از ۱۲ متر و در بزرگراهها مجاز نمیداند، مگر در طرح توسعه و عمران شهری یا ضوابط شهرسازی مصوب بهگونهای دیگر تعیین شده باشد.
تابلو چقدر میتواند بیرون بیاید؟
تابلوها و عناصر الحاقی باید با مبحث بیستم و ضوابط طرحهای توسعه بخوانند و لبهٔ خارجی آنها بیش از ۰٫۹۰ متر با لبهٔ جدول سوارهرو فاصلهٔ افقی داشته باشد.
پیشآمدگی زیرزمین به بیرون ملک مجاز است؟
پیشآمدگی زیرزمین به خارج از محدودهٔ مالکیت و در معابر عمومی ممنوع است. داخل مرز مالکیت و خارج از سطح اشغال، با شرط انطباق با ضوابط و اخذ مجوز ممکن است.
بالکن چقدر میتواند بیرون بزند؟
در بند ۴-۵-۷-۲ برای آن عدد مشخصی داده نشده است؛ تعیین آن به الزامات پیشآمدگی (۴-۴-۵) و ضوابط شهرسازی مصوب ارجاع شده است.
آرک‌وایز