آرک‌وایز › راهنماها › عایق رطوبتی ساختمان کجاها الزامی است؟ (مبحث ۴، با ارجاع به بند)
عایق رطوبتی ساختمان کجاها الزامی است؟ (مبحث ۴، با ارجاع به بند)
آخرین بررسی: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ · تهیه‌شده بر پایهٔ متن‌های منتشرشده با ذکر منبع
خلاصهٔ پاسخ. مبحث ۴ حفاظت در برابر نزولات جوی و رطوبت خاک را در همهٔ ساختمان‌ها الزامی کرده و می‌گوید بامهای تخت، ایوانها، فضاهای نیمهباز (غیر از بالکنهای کمعرض)، کفهای در تماس با زمین‌های نمناک، کف کلیهٔ فضاهای بهداشتی در طبقات، دیوارهای زیرزمین و سایر دیوارهای در تماس با زمین نمناک و بدنه و کف و دیوار استخرها و منابع آب باید عایق رطوبتی شوند[۱]. در فضاهای داخلی هر جا شیر برداشت آب باشد، کف باید عایق رطوبتی و کف‌شوی شترگلودار یا سیفون‌دار داشته باشد[۱]. دیوار حمام تا ۲٫۰۰ متر و توالت و دستشویی تا ۱٫۲۰ متر از کف کاشی یا مصالح مشابه می‌خواهد[۲].
بامهای شیب‌دار و قوسی، گنبدها و نماهای در معرض بوران‌های موسمی
محافظت با روش مناسب در برابر نزولات جوی و کج‌باران[۱]
مبحث ۴ فقط می‌گوید «کجا». نوع عایق (قیرگونی، ایزوگام، پلیمری و غیره)، ضخامت، روش اجرا و آزمون آب‌بندی در این بندها نیامده و در نقشهٔ اجرایی و نظر مهندس ناظر تعیین می‌شود.
شیر آب، کف‌شوی و شترگلو
در تمام فضاهای داخلی بنا، هرجا شیر برداشت آب تعبیه شود، کف فضا باید عایق رطوبتی شود و کف‌شوی دارای شترگلو یا سیفون و تمهیدات لازم دیگر برای دفع فاضلاب، طبق ضوابط مبحث ۱۶، پیش‌بینی شود.[۱] یعنی در آشپزخانه، حمام یا لباسشویی‌خانه‌ای که شیر آب دارد، علاوه بر عایق کف، کف‌شوی شترگلودار یا سیفون‌دار هم باید پیش‌بینی شود.
حمام و سرویس: کف و کاشی دیوار
در تمام ساختمان‌ها، دیوارهای دستشویی و توالت باید دستکم تا ارتفاع ۱٫۲۰ متر و در حمام دستکم تا ۲٫۰۰ متر از کف با کاشی یا مصالح مشابه پوشیده شود؛ کف این فضاها باید به‌نحو مناسب عایق‌کاری رطوبتی شده و با کاشی یا مصالح قابل شست‌وشو پوشیده شود.[۲] ابعاد و دسترسی حمام و سرویس را در ابعاد حمام و سرویس بهداشتی ببینید.
زیرزمین
دیوارهای زیرزمین و سایر دیوارهای در تماس با زمین نمناک باید عایق رطوبتی شوند.[۱]
محافظت سطح کف و عایق‌کاری دیوارهای زیرزمین، برای جلوگیری از نفوذ آب‌های سطحی و زیرزمینی و نشت آب لوله‌کشی، در ساختمان الزامی است.[۳]
سقف پیش‌آمدگی زیرزمین (در صورتی که در محدودهٔ ملک و بیرون از سطح اشغال باشد) باید عایق‌کاری رطوبتی و هدایت و دفع نزولات جوی مشابه بام ساختمان داشته باشد.[۴]
دو الزام دیگر از همین فصل که در بازسازی پیش می‌آید
شومینه: شومینه‌هایی با مخزن باز که از سوخت گاز، مایع یا جامد استفاده می‌کنند و هوای مورد نیازشان از داخل فضا تأمین می‌شود، نمی‌توانند تنها وسیلهٔ حرارتی محسوب شوند؛ همچنین نصب و استفاده از هر شومینه‌ای که از سوخت گاز، مایع یا جامد استفاده می‌کند و هوایش از داخل فضا تأمین می‌شود (ضمن رعایت بندهای مرتبط مبحث ۱۷) در فضاهای اقامت با مساحت کمتر از ۱۲ مترمربع مجاز نیست.[۵]
ارتفاع کف پنجره: اگر امکان اشراف از معبر عمومی مجاور به داخل فضاهای اقامت وجود داشته باشد، کف پنجرهٔ فضاهای اقامت باید بالاتر از ارتفاع دید عابران تعبیه شود.[۶]
محدودیت‌ها
این صفحه فقط بندهای ۴-۹-۱۰ و ۴-۹-۱۱ و چند بند وابسته از مبحث ۴ (ویرایش ۱۳۹۶) را نقل می‌کند. مبحث ۱۶ (تأسیسات بهداشتی) و ۱۷ (لوله‌کشی گاز)، مباحث انرژی، روش‌ها و مصالح عایق‌کاری و آزمون آب‌بندی را بررسی نکرده‌ایم؛ برای این‌ها به متن رسمی، نقشهٔ اجرایی و مهندس ناظر مراجعه کنید.
سؤال دربارهٔ عایق یا رطوبت ساختمان خودتان دارید؟ با مشاور هوشمند گفتگو کنید؛ پاسخ‌های مقرراتی با منبع نشان داده می‌شوند.
منابع
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بندهای ۴-۹-۱۰-۱ و ۴-۹-۱۰-۲ (صفحهٔ ۱۰۷ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «بامهای تخت، ایوانها، فضاهای نیمهباز (غیر از بالکنهای کمعرض)، کفهای در تماس با زمین‌های نمناک، کف کلیه فضاهای بهداشتی در طبقات، دیوارهای زیرزمین و سایر دیوارهای در تماس با زمین نمناک، بدنه و کف و دیوار استخرها و منابع آب، باید عایق رطوبتی شوند»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۵-۶-۵ (صفحهٔ ۶۲ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «دیوارهای دستشویی و توالت باید تا ارتفاع حداقل ۱/۲۰ متر و در حمام حداقل ۲/۰۰ متر از کف، با کاشی یا مصالح مشابه پوشیده شود»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۹-۱۰-۳ (صفحهٔ ۱۰۷ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «جهت جلوگیری از نفوذ آب های سطحی و زیرزمینی و نشت آب لوله‌کشی، در ساختمان الزامی است»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۴-۵-۳ (صفحه‌های ۳۹ و ۴۰ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «هرگونه پیش‌آمدگی زیرزمین و اجزای ساختمانی آن به خارج از محدودهٔ مالکیت و در معابر عمومی ممنوع است»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بندهای ۴-۹-۱۱-۱ و ۴-۹-۱۱-۲ (صفحهٔ ۱۰۷ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «در فضاهای اقامت با مساحت کمتر از ۱۲ مترمربع مجاز نیست»
مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان: الزامات عمومی ساختمان، بند ۴-۹-۸-۶ (صفحهٔ ۱۰۵ چاپی) (ویرایش سوم ۱۳۹۶) — متن منبع «لازمست کف پنجره فضاهای اقامت در بالاتر از ارتفاع دید عابران تعبیه شود»
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی یا حقوقی نیست. برای پروندهٔ خودتان با شهرداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان یا مشاور متخصص هماهنگ کنید.
پرسش‌های پرتکرار
عایق رطوبتی کجاها الزامی است؟
طبق مبحث ۴: بامهای تخت، ایوانها، فضاهای نیمهباز (غیر از بالکنهای کمعرض)، کفهای در تماس با زمین نمناک، کف کلیهٔ فضاهای بهداشتی در طبقات، دیوارهای زیرزمین و سایر دیوارهای در تماس با زمین نمناک و بدنه و کف و دیوار استخرها و منابع آب.
کف حمام باید عایق رطوبتی شود؟
بله؛ کف کلیهٔ فضاهای بهداشتی در طبقات باید عایق رطوبتی شود. کف حمام و توالت با کاشی یا مصالح قابل شست‌وشو پوشیده می‌شود.
دیوار حمام تا چه ارتفاعی باید کاشی شود؟
دیوار حمام دستکم تا ۲٫۰۰ متر و دیوار دستشویی و توالت دستکم تا ۱٫۲۰ متر از کف باید با کاشی یا مصالح مشابه پوشیده شود.
بالکن عایق رطوبتی لازم دارد؟
فضاهای نیمهباز و ایوانها عایق رطوبتی میخواهند؛ بالکنهای کمعرض (عرض کمتر از ۰٫۵۰ متر) از این الزام مستثنا هستند.
کف‌شوی حمام و آشپزخانه چه شرطی دارد؟
هرجا شیر برداشت آب در فضای داخلی باشد، کف باید عایق رطوبتی شود و کف‌شوی دارای شترگلو یا سیفون و تمهیدات دفع فاضلاب (طبق مبحث ۱۶) داشته باشد.
شومینه در اتاق کوچک مجاز است؟
نصب و استفاده از شومینهٔ گاز، مایع یا جامد که هوایش از داخل فضا تأمین می‌شود در فضاهای اقامت با مساحت کمتر از ۱۲ مترمربع مجاز نیست؛ شومینه‌های با مخزن باز هم نمی‌توانند تنها وسیلهٔ گرمایش باشند.
آرک‌وایز