آرک‌وایز شروع گفتگو
آرک‌وایز › ابزارها › سطح اشغال و تراکم

ماشین‌حساب سطح اشغال و تراکم

مساحت زمین و ضوابطی را که شهرداری به شما اعلام کرده وارد کنید تا حداکثر زیربنای طبقهٔ همکف و مجموع زیربنا را ببینید. ابزار فقط ضرب و تقسیم می‌کند؛ عدد ضوابط را باید از شهرداری و طرح مصوب شهر بگیرید.

حداکثر زیربنای طبقهٔ همکف (سطح اشغال)—
حداکثر مجموع زیربنا (تراکم)—
زمین باقی‌مانده برای حیاط و عقب‌نشینی—
طبقه‌ها با کل سطح اشغال—
با تعداد طبقهٔ انتخابی—

فرمول: زیربنای همکف = زمین × سطح اشغال؛ مجموع زیربنا = زمین × تراکم. مفروضات: سطح اشغال یعنی زیربنای طبقهٔ همکف ÷ مساحت زمین و تراکم یعنی مجموع زیربنای طبقات ÷ مساحت زمین؛ نحوهٔ محاسبه (مثلاً حساب‌شدن بالکن، پیلوت و زیرزمین) را شهرداری هر شهر تعیین می‌کند. این ابزار عقب‌نشینی، ارتفاع مجاز، پارکینگ و ... را بررسی نمی‌کند.

چطور محاسبه می‌شود؟

زیربنای طبقهٔ همکف = مساحت زمین × سطح اشغال

مجموع زیربنا = مساحت زمین × تراکم

تعداد طبقه‌هایی که با کل سطح اشغال جا می‌شوند، از تقسیم مجموع زیربنا بر زیربنای همکف به‌دست می‌آید (گردشده به پایین). اگر تعداد طبقه را وارد کنید، میانگین زیربنای هر طبقه هم نشان داده می‌شود و اگر از سطح اشغال بیشتر شود، هشدار می‌دهد.

یک مثال حل‌شده

زمین ۲۰۰ متر، سطح اشغال ۶۰٪ و تراکم ۱۲۰٪ (اعداد فرضی): زیربنای همکف ۲۰۰ × ۰٫۶ = ۱۲۰ متر؛ مجموع زیربنا ۲۰۰ × ۱٫۲ = ۲۴۰ متر؛ پس دو طبقهٔ ۱۲۰ متری جا می‌شود و ۸۰ متر زمین برای حیاط و عقب‌نشینی می‌ماند.

اعداد را از کجا بگیرم؟

ضوابط هر زمین را طرح‌های مصوب شهری و شهرداری تعیین می‌کنند. مبحث ۴ هم می‌گوید اگر طرح مصوب توسعه و عمران شهری محدودیت بیشتری برای ارتفاع و مساحت تعیین کرده باشد، همان ملاک است[۱]. توضیح بیشتر: تراکم، سطح اشغال و ارتفاع مجاز.

منابع

  1. مبحث چهارم مقررات ملی ساختمان، بند ۴-۴-۱-۱-۱ — نقل‌قول و منبع

این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.

پرسش‌های پرتکرار

تراکم ۱۲۰ درصد یعنی چه؟

یعنی مجموع زیربنای همهٔ طبقات می‌تواند تا ۱٫۲ برابر مساحت زمین باشد؛ برای زمین ۲۰۰ متری تا ۲۴۰ متر (این معنای رایج است و شیوهٔ محاسبهٔ شهر شما را باید از شهرداری بپرسید).

سطح اشغال ۶۰ درصد یعنی چه؟

یعنی زیربنای طبقهٔ همکف حداکثر ۶۰٪ مساحت زمین؛ بقیه برای حیاط، عقب‌نشینی و فضای باز می‌ماند.

این ابزار ضوابط شهر مرا می‌داند؟

نه. اعداد را شما وارد می‌کنید؛ ضوابط هر زمین را شهرداری و طرح مصوب شهر تعیین می‌کند.

پیلوت و زیرزمین جزو تراکم حساب می‌شوند؟

مبحث ۴ فقط میان‌طبقه و زیرزمین غیراقامتی را تعیین‌تکلیف کرده است؛ بقیه را ضوابط شهرداری مشخص می‌کند و باید استعلام شود.

ابزارها و راهنماهای مرتبط

تراکم و سطح اشغال · نمونه برنامه‌های فضایی · پروانهٔ ساختمان · برنامه‌ریز مساحت اتاق‌ها · زیربنا، مفید و ناخالص