آرک‌وایز › راهنماها › پایان کار ساختمان چیست و چطور گرفته میشود؟
پایان کار ساختمان چیست و چطور گرفته میشود؟
آخرین بررسی: ۲۵ مهر ۱۴۰۵ · تهیه‌شده بر پایهٔ متن‌های منتشرشده با ذکر منبع
خلاصهٔ پاسخ. پایان کار گواهیای است که شهرداری یا مرجع صدور پروانه پس از پایان ساخت و تأیید انطباق ساختمان صادر میکند. ناظر در پایان کار مطابقت اجرا با مدارک را گواهی میکند[۱]، تا زمانی که نقص‌های مقررات ملی ساختمان رفع نشود پایان کار صادر نخواهد شد[۲] و برای ساختمانهایی که پس از ابلاغ آییننامه پروانه گرفتهاند، شهرداری شناسنامهٔ فنی و ملکی را مطالبه میکند[۳].
پایان کار یعنی چه؟
در فرایند ساخت، «پایان کار» مرحله‌ای است که ساختمان تکمیل شده و باید انطباق آن با پروانه، نقشهها و مقررات تأیید شود. این تأیید با دو نیرو پیش می‌رود: ناظر که طی ساخت و در پایان کار بر اجرا نظارت و گواهی میکند، و شهرداری یا مرجع صدور پروانه که گواهی پایان کار را صادر میکند. در محل‌های مشمول ماده ۴ قانون نظام مهندسی، اجرای ساختمان باید زیر نظر ناظر دارای پروانهٔ اشتغال باشد.[۴]
نقش ناظر در پایان کار
طبق آییننامهٔ اجرایی ماده ۳۳، ناظران باید بر انطباق ساختمان با مشخصات پروانه، نقشهها و محاسبات فنی نظارت کنند و در پایان کار مطابقت عملیات اجرایی با این مدارک را گواهی کنند.[۱] ناظر همچنین گزارش پایان هر یک از مراحل اصلی کار (پی‌سازی، اجرای اسکلت، سفت‌کاری، نازک‌کاری و پایان کار) را به مرجع صدور پروانه ارائه می‌دهد و تخلف‌های مشاهده‌شده را به مرجع صدور پروانه و سازمان نظام مهندسی استان اعلام میکند.[۵] برای آشنایی بیشتر ببینید: وظایف مهندس ناظر.
چه مدارکی در این مرحله نقش دارند؟
نقشههای چونساخت: مجری پس از پایان کار نقشهها را به همان صورتی که اجرا شده (معماری، سازه، تأسیسات) تهیه میکند و پس از امضا و تأیید ناظر، یک نسخه به مالک و یک نسخه به شهرداری تحویل می‌دهد.[۶]
شناسنامهٔ فنی و ملکی: برای ساختمانهایی که پس از ابلاغ آییننامه پروانهٔ ساختمانی گرفتهاند، شهرداری هنگام درخواست پایان کار شناسنامه را از متقاضی مطالبه میکند و گواهی پایان کار را بر اساس آن صادر میکند.[۳]توضیح بیشتر دربارهٔ شناسنامه
فهرست دقیق مدارک و فرم‌ها را شهرداری یا مرجع صدور پروانهٔ شما اعلام میکند و ممکن است از شهری به شهر دیگر فرق کند.
چه چیزی مانع صدور پایان کار میشود؟
برای ساختمانهایی که طبق تشخیص ناظران و تأیید سازمان نظام مهندسی استان مقررات ملی ساختمان در آن‌ها رعایت نشده است، شهرداری و مراجع صدور پروانه تا رفع نقص پایان کار صادر نخواهند کرد.[۲] به همین دلیل هر تغییر در حین اجرا (مثلاً جابه‌جایی دیوار یا تغییر نقشهٔ مصوب) را باید پیش از اعمال با ناظر هماهنگ کرد؛ اعمال هرگونه تغییر مستلزم مجوز کتبی ناظر است.[۷]
تغییر اخیر: شناسنامهٔ فنی – ملکی در قانون برنامهٔ هفتم
طبق بند (ب) ماده ۵۵ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم، شهرداری‌ها مکلفند از صدور پایان‌کار برای ساختمانهای فاقد شناسنامهٔ فنی – ملکیِ مورد تأیید سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور خودداری کنند.[۸] آییننامهٔ اجرایی آن (مصوب ۱۴۰۴/۳/۱۸ هیئت وزیران) همین را دربارهٔ ساختمانهای جدیدالاحداثی که پروانهٔ آن‌ها پس از ابلاغ آییننامه صادر شده تکرار میکند[۹] و از تاریخ راه‌اندازی سامانهٔ ثبت الکترونیکی شناسنامه لازم‌الاجراست.[۱۰] ما راه‌اندازی این سامانه را تأیید نکردیم؛ آغاز اجرا را از شهرداری یا سازمان نظام مهندسی استان بپرسید. توضیح بیشتر در شناسنامه فنی و ملکی.
پایان کار چقدر طول می‌کشد؟
در متن قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان و آییننامهٔ اجرایی ماده ۳۳ (منابع این صفحه) مدت ثابتی برای صدور پایان کار نیامده است. فقط برای مرحلهٔ تأیید شناسنامه، آییننامهٔ ۱۴۰۴ می‌گوید اگر سازمان نظام مهندسی استان ظرف پانزده روز کاری از بارگذاری آخرین اطلاعات و تأییدیه‌ها اظهارنظر نکند، این سکوت به منزلهٔ تأیید مفاد شناسنامه است (طبق متن بازنشرشده).[۱۱] سایر مقررات یا روال شهرداری‌ها ممکن است زمان‌بندی دیگری داشته باشند. زمان عملی به کاملبودن مدارک و رفع نقص‌های احتمالی هم بستگی دارد؛ برای زمان‌بندی دقیق از شهرداری یا مرجع صدور پروانهٔ خودتان استعلام کنید.
پایان کار و خرید و فروش ساختمان
شناسنامهٔ فنی و ملکی ساختمان باید در نقل‌وانتقال ساختمانهایی که پس از ابلاغ آییننامه پروانهٔ ساختمانی گرفتهاند، همراه با «نقشههای چونساخت» به خریدار تحویل شود.[۱۲] هنگام خرید، وجود شناسنامه و مدارک پایان کار را از فروشنده بخواهید و با کارشناس رسمی حقوقی یا مشاور معتبر بررسی کنید.
سؤال دربارهٔ پروندهٔ خودتان دارید؟ با مشاور هوشمند گفتگو کنید؛ پاسخ‌های مقرراتی با منبع نشان داده می‌شوند.
منابع
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۲۲ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «در پایان کار مطابقت عملیات اجرایی ساختمان را با مدارک فوق، گواهی نمایند»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۲۸ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «تا زمان رفع نقص، پایان کار صادر نخواهند نمود»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۳۵ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «در زمان خاتمه کار و تقاضای پایان کار، موظفند شناسنامه فنی و ملکی ساختمان را از متقاضی مطالبه»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۲۱ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «عملیات اجرایی تمامی ساختمانهای مشمول ماده (۴) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان باید تحت نظارت ناظر انجام پذیرد»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۲۳ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «ناظران باید گزارش پایان هر یک از مراحل اصلی کار خود را به مرجع»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۱۷ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «نقشهها به همان صورتی که اجرا شده یعنی «نقشههای چون ساخت»»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۱۴، تبصره (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «اعمال هرگونه تغییر، مستلزم کسب مجوز کتبی ناظر خواهد بود»
قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران، ماده ۵۵، بند (ب) (مصوب ۱۴۰۳ مجلس شورای اسلامی) — متن منبع «شهرداری‌ها مکلفند از صدور پایان‌کار برای ساختمانهای فاقد شناسنامه فنی- ملکی مورد تأیید سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور خودداری نمایند»
آییننامه اجرایی بند (ب) ماده (۵۵) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت (تهیه و صدور شناسنامه فنی – ملکی ساختمان)، ماده ۴، بند اول (مصوب ۱۴۰۴/۳/۱۸ هیئت وزیران (لازم‌الاجرا از تاریخ راه‌اندازی سامانه)) — متن منبع «شهرداری‌ها مکلفند از صدور پایان کار برای ساختمانهای فاقد شناسنامه خودداری نمایند»
آییننامه اجرایی بند (ب) ماده (۵۵) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت (تهیه و صدور شناسنامه فنی – ملکی ساختمان)، ماده ۱۶ (و ماده ۸، بند ۱) (مصوب ۱۴۰۴/۳/۱۸ هیئت وزیران (لازم‌الاجرا از تاریخ راه‌اندازی سامانه)) — متن منبع «این آییننامه از تاریخ راه‌اندازی سامانه، موضوع بند (۱) ماده (۸) لازم الاجراء است»
آییننامه اجرایی بند (ب) ماده (۵۵) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت (تهیه و صدور شناسنامه فنی – ملکی ساختمان)، ماده ۷، بند ۲، تبصره (مصوب ۱۴۰۴/۳/۱۸ هیئت وزیران (لازم‌الاجرا از تاریخ راه‌اندازی سامانه)) — متن منبع «ظرف پانزده روز کاری از زمان بارگذاری آخرین اطلاعات و تأییدیه ها، به منزله تأیید مفاد شناسنامه بوده»
آییننامه اجرایی ماده (۳۳) قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان، ماده ۳۲ (مصوب ۱۳۸۳/۴/۱۷ هیئت وزیران) — متن منبع «همراه با «نقشههای چون ساخت» باید تحویل خریدار گردد»
این بندها در مقررات ساختمان با منبع فهرست شده‌اند. ویرایش‌های جدیدتر ممکن است متفاوت باشند؛ مرجع نهایی متن رسمی و ضوابط شهرداری است.
این مطلب راهنمای عمومی است و جایگزین مشاورهٔ مهندسی یا حقوقی نیست. برای پروندهٔ خودتان با شهرداری، سازمان نظام مهندسی ساختمان یا مشاور متخصص هماهنگ کنید.
پرسش‌های پرتکرار
پایان کار ساختمان چیست؟
گواهیای است که پس از تکمیل ساخت و تأیید انطباق ساختمان با پروانه، نقشهها و مقررات، توسط شهرداری یا مرجع صدور پروانه صادر میشود. ناظر در پایان کار مطابقت اجرا با مدارک را گواهی میکند.
پایان کار از کجا گرفته میشود؟
از شهرداری یا مرجع صدور پروانهٔ ساختمان. مرحلهٔ گواهی ناظر و نقشههای چونساخت پیش از آن انجام میشود و فهرست دقیق مدارک را همان مرجع اعلام میکند.
پایان کار شامل چه مواردی است؟
گواهی ناظر دربارهٔ مطابقت اجرا با مدارک، نقشههای چونساخت، و برای ساختمانهایی که پس از ابلاغ آییننامه پروانه گرفتهاند، شناسنامهٔ فنی و ملکی؛ جزئیات مدارک را شهرداری محل اعلام میکند.
پایان کار چقدر زمان میبرد؟
در متن قانون نظام مهندسی و آییننامهٔ اجرایی ماده ۳۳ (منابع این صفحه) مدت ثابتی نیامده است؛ زمان عملی به کاملبودن مدارک، رفع نقصها و روند مرجع صادرکننده بستگی دارد و باید از همان مرجع استعلام شود.
اگر ساختمان نقص داشته باشد چه میشود؟
تا رفع نقصهایی که ناظر و سازمان نظام مهندسی استان تشخیص دادهاند، پایان کار صادر نخواهد شد.
آرک‌وایز