متراژ، شرایط فضا و تعداد افراد را وارد کنید تا ظرفیت تقریبی و بازهٔ آن را ببینید.
ضریب‌ها از منابع فارسی‌اند و با هم فرق دارند؛ نتیجه برآورد سرانگشتی است، نه محاسبهٔ بار سرمایی.
فرمول: متراژ × ضریب + ۵۰۰ × تعداد افراد. ضریب‌ها از منابع فارسی منتشرشده‌اند و با هم یکسان نیستند؛ نتیجه برآورد است و جای محاسبهٔ بار سرمایی توسط مهندس تأسیسات را نمی‌گیرد.
ظرفیت برآوردی (BTU/h) = متراژ × ضریب (BTU بر متر مربع) + ۵۰۰ × تعداد افراد. ضریب را از ۴۰۰ تا ۸۰۰ انتخاب می‌کنید؛ در منابع فارسی عدد پایین‌تر را برای طبقهٔ میانی و سایه‌دار و عدد بالاتر را برای طبقهٔ آخر، فضای آفتاب‌گیر یا هوای گرم و خشک می‌آورند. ۵۰۰ BTU به‌ازای هر نفر هم در همان منبع آمده است.
تبدیل‌ها: هر ۱۲٬۰۰۰ BTU/h یک «تن سرمایش» و هر کیلووات حدود ۳٬۴۱۲ BTU/h است.
اتاق ۲۰ متری با ضریب ۶۰۰ و دو نفر: ۲۰ × ۶۰۰ = ۱۲٬۰۰۰ و ۲ × ۵۰۰ = ۱٬۰۰۰ که روی هم ۱۳٬۰۰۰ BTU/h (حدود ۳٫۸ کیلووات) می‌شود. این عدد بین ظرفیت‌های اسمی ۱۲٬۰۰۰ و ۱۸٬۰۰۰ است؛ انتخاب بین این دو (و اینکه کدام از نظر آفتاب، پنجره و عایق مناسب‌تر است) با مهندس تأسیسات یا نصاب معتبر است. با ضریب ۴۰۰ همین اتاق ۹٬۰۰۰ و با ضریب ۸۰۰ برابر ۱۷٬۰۰۰ می‌شود؛ یعنی فاصلهٔ عددها بزرگ است.
یک منبع فارسی منتشرشده در یک جا ۴۰۰ تا ۶۰۰ BTU بر متر مربع را برای طبقات میانی و ۶۰۰ تا ۸۰۰ را برای طبقهٔ آخر می‌آورد و در جای دیگر همان مقاله ۴۰۰ تا ۴۵۰ و ۵۰۰ تا ۶۰۰ را؛ برای اتاق ۱۰ متری در هوای گرم و خشک ۸٬۰۰۰ (یعنی ۸۰۰ بر متر) مثال زده است. این ناسازگاری نشان می‌دهد عدد سرانگشتی دقیق نیست.
برای مقایسه، ردیف‌های ابتدایی جدول رسمی انرژی‌استار برای کولر اتاقی (فرض سقف حدود ۲٫۴ متر) این‌هاست؛ ستون آخر عددهای تبدیل‌شده به متر مربع‌اند:
| مساحت اتاق (م²) | ظرفیت (BTU/h) | BTU/h بر متر مربع |
|---|---|---|
| ۹ تا ۱۴ | ۵۰۰۰ | ۳۵۹ تا ۵۳۸ |
| ۱۴ تا ۲۳ | ۶۰۰۰ | ۲۵۸ تا ۴۳۱ |
| ۲۳ تا ۲۸ | ۷۰۰۰ | ۲۵۱ تا ۳۰۱ |
| ۲۸ تا ۳۳ | ۸۰۰۰ | ۲۴۶ تا ۲۸۷ |
| ۳۳ تا ۳۷ | ۹۰۰۰ | ۲۴۲ تا ۲۷۷ |
این جدول برای اتاق‌های معمولی است و بخشی از آن را بررسی کرده‌ایم؛ اقلیم و عایق ایران را نمی‌گوید. عدد پایین‌تر آن نسبت به منابع فارسی نشان می‌دهد شرایط اتاق (آفتاب، عایق، پنجره، طبقه) تا چه اندازه روی عدد اثر دارد.
بار سرمایی واقعی ساختمان را حساب نمی‌کند. محاسبهٔ دقیق به جهت و سطح پنجره‌ها، جنس و عایق دیوار و بام، تهویه، لوازم گرمازا و اقلیم شهر بستگی دارد و کار مهندس تأسیسات است (مبحث ۱۴ تأسیسات مکانیکی و مبحث ۱۹ صرفه‌جویی در مصرف انرژی را ببینید). ظرفیت بیش از حد هم ناراحتی و هدررفت ایجاد می‌کند.
منابع: دل‌گرم: انتخاب ظرفیت کولر گازی (فروشگاه؛ ضریب‌ها و ۵۰۰ بر نفر) و جدول اندازهٔ کولر اتاقی انرژی‌استار.
خانه را یک‌جا حساب نمی‌کنند؛ هر اتاق یا فضا جداگانه با متراژ، آفتاب و تعداد افرادش برآورد می‌شود و برای هرکدام دستگاهی مناسب انتخاب می‌شود. اگر همهٔ ۱۰۰ متر را با ضریب‌های ۴۰۰ تا ۸۰۰ ضرب کنید، ۴۰٬۰۰۰ تا ۸۰٬۰۰۰ BTU/h به دست می‌آید که میان چند دستگاه یا یک سیستم مرکزی تقسیم می‌شود؛ عدد دقیق با محاسبهٔ بار سرمایی مهندس است.
عدد ثابتی نیست. منابع فارسی بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ می‌گویند (پایین‌تر برای طبقهٔ میانی و سایه‌دار، بالاتر برای طبقهٔ آخر و فضای آفتاب‌گیر یا گرم و خشک) و ماشین‌حساب بازه را نشان می‌دهد.
هر ۱۲٬۰۰۰ BTU/h یک تن سرمایش است و هر کیلووات حدود ۳٬۴۱۲ BTU/h؛ پس ۱۲٬۰۰۰ BTU/h تقریباً ۳٫۵ کیلووات است.
نه. فقط برآورد سرانگشتی از روی متراژ و چند عامل ساده است. بار سرمایی واقعی را مهندس تأسیسات با اطلاعات ساختمان حساب می‌کند.
هر دو ایراد دارند: ظرفیت کم اتاق را خنک نمی‌کند و ظرفیت زیاد ناراحتی و هدررفت ایجاد می‌کند. وقتی عدد شما بین دو ظرفیت اسمی است، آفتاب، پنجره و عایق را با نصاب یا مهندس بسنجید.
برنامه‌ریز مساحت اتاق‌ها · نسبت پنجره به کف · تبدیل واحد متراژ · فهرست مباحث مقررات ملی ساختمان · برنامه‌ریز بودجهٔ بازسازی
آرک‌وایز